De familiegeschiedenis en de betekenis van de naam

English
 
INDEX

STAMVADER

In het jaar 1695 huwde ene Addeke Jans, weduwnaar, afkomstig uit Oldenburg (Oost Friesland- Duitsland), de weduwe Geseke Geerts in Wildervank, Groningen. Hiermee start de geschiedenis van de familie.

Het noorden van Duitsland verkeerde in de 17e eeuw in niet al te beste economische omstandigheden; er heerste veel armoede en velen trokken weg om elders een beter bestaan op te bouwen. In dezelfde tijd was het Groningse veengebied in ontwikkeling en Addeke is waarschijnlijk afgekomen op het werk en de mogelijkheden die daarmee samenhingen. Hij was een van de velen  die toen vanuit Noord-Duitsland naar Nederland kwamen. Aanzet tot zijn emigratie zal waarschijnlijk het samenvallen van een aantal omstandigheden zijn geweest. De genoemde mogelijkheden  in Groningen,  het feit dat hij jong weduwnaar was geworden, dat hij reeds familie in Groningen had en dat zijn broer Geert ook wel mee wilde. Mogelijk heeft uiteindelijk zijn oom hem (hen) over de streep getrokken om naar Groningen af te reizen.

De registratie van het huwelijk met Geseke Geerts is het eerste bewijs van het bestaan van onze (tot nu toe) vroegst bekende voorvader. Geseke was weduwe van Haijo Berendts Oorburgh en had 3 jonge kinderen groot te brengen.  Voor een alleenstaande moeder was dit, in een tijd zonder sociale zorg,  geen sinecure.  Addeke en Geseke kregen samen nog eens 3 zoons en 1 dochter waarmee de basis werd gelegd voor het geslacht Rubingh.

Addeke Jans werd landgebruiker,  boer dus.  In zijn testament is er sprake van een keuterboerderij. Mogelijk is hij eerst knecht geweest bij Geseke Geerts (en haar eerste man) en is hij na de dood van Haijo Oorburgh met haar getrouwd; het is mogelijk. In ieder geval moet hij later tot de middenstand van zijn tijd hebben behoord. Dit valt op te maken uit de officiële documenten die bewaard zijn gebleven en waarin ondermeer diverse zaken voor de kinderen werden geregeld. Ook kregen de kinderen onderwijs. Hierover wordt melding gemaakt in verschillende bewaard gebleven officiële stukken. Bovendien is de keurige handtekening die onder verschillende stukken is terug te vinden een bewijs hiervan.

                                                        

 

VOOROUDERS VAN ADDEKE JANS

Van de voorouders van Addeke Jans (en van broer Geert Jans) is niet veel bekend. Uit een studie door W. Doornbos over het voorkomen van de naam 'Addeke'  in Groningen kan worden opgemaakt dat zijn vader mogelijk Jan Addekes heette en zijn grootvader Addeke (Rubingh?). De oom van onze voorvader, Addeke Addekes, woonde en  werkte al in Groningen als schoenmaker en was een broer van (waarschijnlijk) zijn vader. Zijn zoon, ook genaamd Addeke Addekes en dus neef van Addeke Jans, komen we later regelmatig tegen in allerlei officiële stukken. De naam 'Addeke' kwam in Oost-Friesland regelmatig voor. Dit kan worden vastgesteld uit de doopregisters van  de Bremer Dom uit die tijd.

 Op basis van het bovenstaande kunnen de vroegste voorouders als volgt in kaart worden gebracht:

                                            Addeke (Rubingh?) (grootvader) geb. rond 1600  
                                                           |
          --------------------------------------------------------------------
          |                                                                                                    |
Addeke Addekes (oom) geb. rond 1625                   Jan Addekes (vader) geb. rond 1630
          |                                                                                                    |
Addeke Addekes (neef) geb. rond 1655                Addeke Jans  geb. rond 1660

Het is opmerkelijk dat van de tak van de oom en neef geen hedendaagse naamgenoten zijn ontdekt, immers van de levende familieleden is de afkomst bekend. Ook zijn er in de 18e eeuw kinderen van beide takken naar Noord-Holland verhuisd. Ook van hen zijn geen naamgenoten teruggevonden (wel nakomelingen). Mogelijk hebben de mannen alleen dochters voortgebracht of  is de oorspronkelijke naam in onbruik geraakt.


VERSCHILLENDE NAAMSVORMEN

Rubingh, Rubing, Rubings, Rubinga, Rubenga, Ruibing, Ruibingh, Rubink en Rubens zijn de verschillende naamvormen die te vinden zijn in officiële documenten,registraties, akten etc. Hiermee rijst de vraag wat nu de oorspronkelijke familie naam is en dat weten we niet zeker. Feit is dat het merendeel van de plattelandsbevolking een paar eeuwen geleden niet kon lezen en schrijven en dat in dit milieu het gebruiken van een familienaam als aanstellerij werd beschouwd; men noemde elkaar gewoon bij de voornaam. Pas ten tijde van Napoleon werd het voeren van een familienaam verplicht.

Het is zeer aannemelijk dat Addeke Jans de familienaam reeds bezat omdat we weten dat de meeste  van zijn kleinkinderen de naam in een of andere vorm gebruikten. De reden dat er een aantal varianten van de naam zijn is mogelijk gekomen door mondelinge overdracht waardoor niet uitgesproken letters verloren zijn gegaan, door uitspraak of misschien ook wel omdat de ene tak van de familie zich wilde onderscheiden van de andere tak  Er kan worden gesteld dat Rubing(h) wordt gebruikt door nakomelingen van alle drie zonen, Ruibing door enige nakomelingen van zoon Jan en Rubinga (later ook Rubenga) door enige  nakomelingen van zoon Berend maar ook door een enkele nakomeling van Haijo.

Er is veel voor te zeggen om de naam RUBINGH als de meest oorspronkelijke en dus juiste familienaam aan te nemen en wel om de volgende redenen:

  1. Het is etymologisch de oudste woordvorm. In diverse genealogieën met dezelfde ‘ing’ naamvorm ziet met bij de vroegste generaties een ‘h’ op het einde. Deze ‘h’ verdwijnt bij latere generaties en soms wordt de uitgang ‘ink’.
  2. Bij sommige leden van de Ruibing tak komt  de ‘h’ ook op het eind voor. Zou de ‘h’ door een Rubing(h)  zijn bedacht dan ligt het voor de hand dat deze bij Ruibing niet voorkomt.
  3. Rubink komt slechts 1 keer voor en lijkt door uitspraak te zijn gekomen. Wel is er een familie Rubink in Oost Friesland (en USA) die mogelijk vroeg verwant is aan Rubingh.
  4. Rubinga is het "vergroningsen" van de naam, Rubenga is daar weer een variant op maar heeft dezelfde oorsprong.
  5. Ruibing is mogelijk het "vernederlandsen" van de naam. Deze vorm is het ook niet omdat andere leden van dezelfde tak zich Rubing noemden.

 

DE BETEKENIS EN VOORKOMEN VAN DE NAAM

Over de betekenis van de naam Rubing(h) cs is wel e.e.a. terug te vinden in de literatuur.(zie: Het Namenboek - A.N.W. van der Plank),  De achtervoeging -ing(h) of ink komt veel voor in het noord-oosten van Nederland en betekent ‘zoon van’ of ‘afkomstig van’.

Rubingh betekent dus zoon van Ruben, Rob of Rupert. Of dit ook werkelijk de oorsprong van de familienaam is staat niet vast. Het zou ook nog kunnen dat het oorspronkelijk een huis is waarna de familie is vernoemd.

De overgrote meerderheid van de thans in leven zijnde familie heet Rubingh.

Rubing (zonder h) en Rubinga is bij de hedendaagse nakomelingen van Addeke Jans niet meer te vinden. Ook is er nog slechts een enkele Rubenga onder ons. Wel zijn er in Nederland een aantal families Ruibing, oorspronkelijk uit Winschoten.
Rubink komt in Nederland ook niet voor. Wel is er een familie Rubink  in het noorden van Duitsland en in de USA; hier zijn ook contacten mee. In Engeland, Duitsland, Denemarken en Zweden zijn wel nog enige Rubing’s ontdekt die vooralsnog niet te verbinden zijn met onze voorvader.

De jongste generatie is thans de 11e generatie sinds Addeke Jans. De omvang van het totale namenbestand bedraagt ruim 900 namen. Dit is betrekkelijk gering voor 11 generaties; amper een verdubbeling in stamhouders per generatie. Thans is dit niets bijzonders maar vroeger met de grote gezinnen van toen wel. Men kan dus gerust zeggen dat de naam weinig voorkomt. Hoe de (Rubingh) familie over Nederland is verdeeld is in dit kaartje aangegeven. 

 

VEENDAM / WILDERVANK EN OMSTREKEN

Wildervank is de plaats waar onze stamvader vanuit Oldenburg Duitsland naar toe kwam in de 9er jaren van de 17e eeuw. In Wildervank trouwde hij met Geseke Geerts, werden hun kinderen geboren en groot gebracht. Hier in Wildervank is ruim 300 jaar geleden  de basis gelegd voor onze familie .Over het heden en verleden van Wildervank en het gebied er omheen is op het Internet veel informatie te vinden

Hier vindt u informatie over Oldenburg

Het Veenkoloniaal Museum Veendam vindt u hier 

==00==

INDEX

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

The family history and meaning of the name

Nederlands
 

INDEX
EARLIEST ANCESTOR

In the year 1695 a certain Addeke Jans form Oldenburg in East Frisia - Germany, married a certain Geseke Geerts in the village of Wildervank in the province of Groningen -The Netherlands.

At that time the peat moors in the Wildervank area were under development and Addeke  probably was attracted to the work and opportunities connected with this.  His emigration probably was triggered by a number of coincidents: he was a young widower,  the living conditions and opportunities  in Groningen were better than at home and his brother Geert also was willing to go. Probably his uncle Addeke, a shoemaker living already in Groningen, made him (them) decide to go. He  must have been one of many immigrants coming from the northern part of Germany to the Netherlands at that time. 

The official recording of  the marriage between Addeke and Geseke is the first documented evidence of the existence of our earliest known forefather. Addeke married Geseke, a widow with 3 young children to bring up. In a time without any social securities this was no joke for a single parent. Addeke and Geseke together got 4 more children; 3 sons and 1 daughter. This family became the basis for the present Rubingh family.

Addeke became a farmer. In his last will a small farm is mentioned. Perhaps at first he was a farmers hand at the farm of Geseke Geerts and her first husband Haijo Oorburgh and married Geseke after Haijo deceased; it is very well possible but we do not know it for sure. Fact is that he became a member of the middle class of his time. This is led to believe from a number of old official documents regarding various matters concerning his children. His children also went to school; their neat signature on various official documents is the proof of that.

                                             

 

ANCESTORS OF ADDEKE JANS

Little is known about the ancestors of Addeke Jans (and of his brother Geert Jans). From a study by W. Doornbos about the appearance of the name  'Addeke'  in Groningen it can be read that his father probably was named  Jan Addekes and his grandfather Addeke (Rubingh?). Addeke Jans already had an uncle living in Groningen, Addeke Addekes; this uncle was a shoemaker and a brother of (probably) his  father Jan.  A son of this uncle, a cousin also called  Addeke Addekes, is mentioned several  times in a number of official documents. De name 'Addeke' was a common name East Frisia. This is also proved from a survey of baptisms in the Dom of Bremen from that time.

Based on the above the earliest known ancestors can be schematically shown:  

                                            Addeke (Rubingh?) (grandfather) born about 1600  
                                                           |
          --------------------------------------------------------------------
          |                                                                                                    |
Addeke Addekes (uncle) born about 1625          Jan Addekes (father) born about 1630
          |                                                                                                    |
Addeke Addekes (cousin) born about1655         Addeke Jans  born about 1660

It is remarkable that no living name bearers were found from the uncle / cousin since the lineage of all to day's family members is known. Also members of both branches moved to the province of North-Holland. From these no (Rubingh) name bearers were found either. 

 

DIFFERENT BUT SIMILAR NAMES

Rubingh, Rubing, Rubinga, Rubenga, Ruibing, Ruibingh and Rubink are the different but similar appearances of the family name. We are not sure what the original name is. In those days the use of a family name was uncommon and regarded as putting up an attitude.... you made a fool out of yourself  if  you did in the rural community of those days. During the French occupation by Napoleon the use of family names became obligatory.

It is very likely however that Addeke Jans had the family name before he came to the Netherlands because we know that most of his grandchildren used the name in one way or another. The reason for the number of name similarities possibly is caused by the loss of unpronounced letters and/or dialectic influences through transfer by the word of mouth. Also the urge to distinguish between branches of the family may probably be one of the causes.

There are reasons to believe however that the name RUBINGH is the most original name form:

  1. Etymological the ‘ingh’ suffix is the oldest. In various genealogies with similar names the ‘h’ is seen in the earliest generations. Because the letter is unpronounced it disappears in later generations. In some cases in ‘ink’ suffix is seen.
  2. Some families in the Ruibing branch add an ‘h’ to their name also. If the ‘h’ is deliberately added by some forefather it would not be seen in the Ruibing branch
  3. Rubink is seen only once as is Rubens and it is likely that this comes through pronounciation. However there exists a Rubink family in Eastern Frisia (and in the USA) probably early related to the Rubingh family.
  4. Rubinga is the reshape of the name into the local (Groningen) name-form; Rubenga is a later form but the origine is the same.
  5. Ruibing or Ruibingh also is not the original name since other members of the same branch of the family are calling themselves Rubing.

 

THE MEANING AND OCCURANCE OF THE NAME

The meaning of the name Rubingh cs is found in various books. The suffix ’ing(h)’ is seen in many family names in the north eastern part of the Netherlands and across the border into Germany; it means ‘son of’ or ‘coming from’. Rubing(h) thus means son of Ruben, Robert or Rupert and in fact is a Patronimicum that in early days became a family name. It is also possible however that the name originates from a stately farmhouse or other property.

Almost al living family members have the Rubingh family name.

Rubing (without the ‘h’) and Rubinga are no longer among us (at least not in The Netherlands) in and there are only a few living Rubenga’s

There are however a number of Ruibing(h) families (originally from Winschoten) living in the Netherlands. Rubink is non-existing in the Netherlands.  There are however  Rubink familys in the USA and in the northern part of Germany. In Britain, Germany, Denmark and Sweden some Rubing’s are discovered but can not be linked to our forefather so far.

Today the 11th generation is the youngest living from the days of Addeke Jans. The size of the database up till now is over 900 names. This is relatively small for 11 generations, only a mere doubling in male descendants per generation. Today this is nothing special but considering the large families in the old days it is. Without hesitation it can be said that the family name is rare.

 

VEENDAM AND THE WILDERVANK SURROUNDINGS

Wildervank is de place where our patriarch Addeke Jans arrived from Oldenburg-Germany in the late 17th century. In Wildervank he married with Gesecke Geerts, they lived as a family and raised there kids. In Wildervank the  basis for the family was founded over 300 years ago . Much information about this area in the past and present can be found  on the Web. Please check the following links:

Information about Oldenburg

Het Veenkoloniaal Museum Veendam

 

==00==

INDEX